ଧନତେରସ୍‌ରେ ସୁନା ବଦଳରେ ରୂପା, ଛୋଟ କିଣାକିଣି ଓ ନୂଆ ଟ୍ରେଣ୍ଡ: ବଦଳୁଛି ପରମ୍ପରା ନା ଲୋକଙ୍କ ପକେଟ୍‌ର ଅବସ୍ଥା?

ମହଙ୍ଗା ସୁନା, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ଆୟର ଚାପ ଓ ଅନିଶ୍ଚିତ ଆର୍ଥିକ ଭବିଷ୍ୟତ ମଧ୍ୟରେ ଧନତେରସ୍‌ର କିଣାକିଣି ଶୈଳୀରେ ଆସୁଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ।ଧନତେରସ୍ ଆସିଲେ ଦିନେ ସୁନା ଦୋକାନରେ ଭିଡ଼ ଜମୁଥିଲା। ଲୋକେ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସୁନା ମୁଦ୍ରା, ଅଳଙ୍କାର କିମ୍ବା ରୂପା ବାସନ କିଣୁଥିଲେ। ଧାରଣା ଥିଲା, ଏହି ଦିନ ସୁନା କିମ୍ବା ରୂପା କିଣିଲେ ଘରକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଆସେ। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୬ର ଧନତେରସ୍‌ରେ ଏହି ପରମ୍ପରା ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛି ଆଉ ଏକ ନୂଆ ବାସ୍ତବତା। ସୁନାର ଦାମ୍ ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବା ପରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ କିଣାକିଣି ରଣନୀତି ବଦଳିଯାଇଛି।ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଏହା କ’ଣ ଲୋକଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସାମର୍ଥ୍ୟ ହ୍ରାସର ସଙ୍କେତ? ନା ଏହା ଏକ ନୂଆ ସ୍ମାର୍ଟ ସପିଂ ଟ୍ରେଣ୍ଡ?ସୁନା ମହଙ୍ଗା, କିନ୍ତୁ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ରହିଛିWorld Gold Council ର ୩ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ତୃତୀୟ ତ୍ରୈମାସିକରେ ଭାରତର ସୁନା ଚାହିଦା ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ୨୯ ପ୍ରତିଶତ କମିଥିଲା। ତେବେ ସୁନା ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଥର ମୂଲ୍ୟ ୩ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା।ଅର୍ଥାତ୍ ଲୋକେ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା କମ୍ ସୁନା କିଣୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ହେଉଛି ଚଳିତ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କେତ।ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ପରିବାର ଧନତେରସ୍‌ରେ ୧୦ ଗ୍ରାମ ସୁନା କିଣୁଥିଲେ, ଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧି ପରେ ସେମାନେ ୨ କିମ୍ବା ୩ ଗ୍ରାମର ଗହଣା କିଣିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ପରମ୍ପରା ବଜାୟ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ କିଣାଯାଉଥିବା ସୁନାର ପରିମାଣ କମିଛି।ରୂପା ଓ ଛୋଟ ମୂଲ୍ୟର ଜିନିଷ କାହିଁକି ଲୋକପ୍ରିୟ?ସୁନାର ଦାମ୍ ବଢ଼ିବା ପରେ ରୂପା ମୁଦ୍ରା, ଛୋଟ ଗହଣା, ହାଲୁକା ଡିଜାଇନ୍‌ର ଚେନ୍ ଓ ପେଣ୍ଡାଣ୍ଟ ଭଳି ଜିନିଷ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ିଛି। ଏହାର କାରଣ କେବଳ ଫ୍ୟାସନ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ବଜେଟ୍‌ର ବାଧ୍ୟବାଧକତା।ଧରନ୍ତୁ, ଜଣେ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରର ମାସିକ ଆୟ ୪୦ ହଜାର ଟଙ୍କା। ଘରଭଡ଼ା, ପିଲାଙ୍କ ପାଠପଢ଼ା, ରାସନ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଲ୍ ଓ ଋଣ କିସ୍ତି ଦେବା ପରେ ହାତରେ ଯଦି ୩-୪ ହଜାର ଟଙ୍କା ବଳକା ରହୁଛି, ତେବେ ସେହି ପରିବାର ପାଇଁ ମହଙ୍ଗା ସୁନା କିଣିବା କଷ୍ଟକର। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଛୋଟ ରୂପା ମୁଦ୍ରା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ସାମଗ୍ରୀ କିଣିବା ଏକ ବ୍ୟବହାରିକ ବିକଳ୍ପ।ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଓ ଆୟର ଚାପ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ କାରଣଆଜିର ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ବ୍ୟବଧାନ। ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ, ଘରଭଡ଼ା, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଯାତାୟାତ ଖର୍ଚ୍ଚ ପରିବାରର ବଜେଟ୍‌କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।ଅନ୍ୟପଟେ, ଚାକିରିର ଅନିଶ୍ଚିତତା, ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ କର୍ମଚାରୀ ଛଟେଇ, ବ୍ୟବସାୟରେ ମନ୍ଥରତା ଓ ଋଣର ଚାପ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାର ମନୋଭାବକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆୟ କମିଛି ବୋଲି କହିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। କେତେକ ପରିବାରର ଆୟ ବଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିଛି। ଫଳରେ କ୍ରୟ କ୍ଷମତା ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ୁଛି।ଏହା କେବଳ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମାନସିକତାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁReuters ର ୬ ନଭେମ୍ବର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଚଳିତ ଧନତେରସ୍‌ରେ ସୁନା ଦାମ୍ ଜାନୁଆରୀର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ କମିବା ପରେ ଦୋକାନକୁ ଗ୍ରାହକ ଫେରିଛନ୍ତି। ତଥାପି ଗ୍ରାମୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଓ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନର କ୍ଷତି ଯୋଗୁଁ କୃଷକଙ୍କ କ୍ରୟ କ୍ଷମତା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି।ଅର୍ଥାତ୍ ସହରରେ କେହି ସୁନା କିଣୁଥିବା ବେଳେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଗ୍ରାହକ ଦୈନନ୍ଦିନ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇପାରନ୍ତି।ଡିଜିଟାଲ୍ ଗୋଲ୍ଡ ଓ ସ୍ମାର୍ଟ କିଣାକିଣିନୂଆ ପିଢ଼ିର ଗ୍ରାହକମାନେ କେବଳ ଗହଣାକୁ ନୁହେଁ, ସୁନାକୁ ଏକ ନିବେଶ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ଛୋଟ ରାଶିରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଗୋଲ୍ଡ କିଣିବା, ପୁରୁଣା ସୁନା ବଦଳରେ ନୂଆ ଗହଣା ନେବା ଏବଂ ହାଲୁକା ଗହଣା କିଣିବା ଭଳି ବିକଳ୍ପ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଉଛି।World Gold Council ର ସର୍ଭେ ଅନୁସାରେ, ୭୬ ପ୍ରତିଶତ ଗ୍ରାହକ ପୁରୁଣା ସୁନା ବଦଳରେ ନୂଆ ଗହଣା କିଣିବାକୁ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ୭୭ ପ୍ରତିଶତ ଗ୍ରାହକ କମ୍ କ୍ୟାରେଟ୍‌ର ଗହଣାକୁ ମଧ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।ବଜାରର ଚିତ୍ର କ’ଣ କହୁଛି?ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଜେମ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଜୁଏଲେରୀ ଡୋମେଷ୍ଟିକ୍ କାଉନସିଲ୍‌ର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଚଳିତ ଧନତେରସ୍‌ରେ ସୁନା ଓ ରୂପା ବିକ୍ରିର ମୂଲ୍ୟରେ ୨୦ରୁ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ସୁନା ବିକ୍ରିର ପରିମାଣ ପୂର୍ବବର୍ଷ ଭଳି ରହିବାର ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।ଏହାର ଅର୍ଥ ବିକ୍ରିର ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାହକ ଅଧିକ ପରିମାଣର ସୁନା କିଣୁଛନ୍ତି ବୋଲି ନୁହେଁ।ପରମ୍ପରା ରହିବ, କିନ୍ତୁ ରୂପ ବଦଳିବଧନତେରସ୍‌ର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶୁଭତାର କାମନା। କିନ୍ତୁ ସମୃଦ୍ଧିର ଅର୍ଥ କେବଳ ସୁନା କିଣିବା ନୁହେଁ। ଋଣମୁକ୍ତ ରହିବା, ସଞ୍ଚୟ ବଢ଼ାଇବା, ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରିବା ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧିର ଅଂଶ।ଧନତେରସ୍‌ରେ ଦେଖାଦେଖି କରି ଋଣ ନେଇ ସୁନା କିଣିବା ଅପେକ୍ଷା ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ କିଣିବା ହିଁ ବୁଦ୍ଧିମାନର କାମ। ସୁନା କିଣିବା ପୂର୍ବରୁ ଶୁଦ୍ଧତା, ହଲମାର୍କ, ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ଓ ବାୟବ୍ୟାକ୍ ନିୟମ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ।ଶେଷରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଧନତେରସ୍‌ର ନୂଆ ଟ୍ରେଣ୍ଡ କେବଳ ଫ୍ୟାସନ୍‌ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ। ଏହା ଆଜିର ପରିବାରର ଆୟ, ବ୍ୟୟ, ନିବେଶ ଓ ଆର୍ଥିକ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଏକ ପ୍ରତିଫଳନ। ପୂର୍ବରୁ ଲୋକେ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ସୁନା କିଣୁଥିଲେ; ଆଜିର ଗ୍ରାହକ ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ନିଜ ପକେଟ୍‌ର ସନ୍ତୁଳନକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି।